PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO (PO IiŚ) był jednym z programów operacyjnych (realizowanych w latach 2007 - 2013), które były podstawowym narzędziem do osiągnięcia założonych w Narodowej Strategii Spójności (NSS) celów przy wykorzystaniu środków Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Był to największy z punktu widzenia dostępnych środków program operacyjny nie tylko w Polsce, ale także w całej Unii Europejskiej. Na jego realizację w latach 2007-2013 zostało przeznaczonych ponad 37,6 mld euro. Ze środków Unii Europejskiej pochodziło 27,9 mln euro (w tym ze środków Funduszu Spójności – 22,2 mln euro (79,6%) oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – 5,7 mln euro (20,4%)).

Głównym celem Programu było podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.

Główny cel programu realizował dwa cele horyzontalne wymienione w NSS:

  • Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i społecznej, mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski. Cel ten był wspierany głównie przez duże inwestycje z zakresu rozbudowy sieci transportowej, ochrony środowiska, infrastruktury energetycznej, zwiększenia potencjału kulturowego, szkolnictwa wyższego i ochrony zdrowia.
  • Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Cel ten był realizowany w ramach wyodrębnionej osi priorytetowej, mającej na celu włączenie w system transportowy największych ośrodków miejskich na wschodzie. Było to uzupełnieniem Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej.

PO Infrastruktura i Środowisko koncentrował się na działaniach o charakterze strategicznym i ponadregionalnym. Ponad 66% wydatków było przeznaczonych na realizację celów Strategii Lizbońskiej. W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko realizowanych było 15 osi priorytetowych:

  • Oś priorytetowa 1. - Gospodarka wodno-ściekowa.
  • Oś priorytetowa 2. - Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi.
  • Oś priorytetowa 3. – Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska.
  • Oś priorytetowa 4. - Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska.
  • Oś priorytetowa 5. – Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych.
  • Oś priorytetowa 6. - Drogowa i lotnicza sieć TEN-T.
  • Oś priorytetowa 7. - Transport przyjazny środowisku.
  • Oś priorytetowa 8. - Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe.
  • Oś priorytetowa 9. - Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna.
  • Oś priorytetowa 10. – Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii.
  • Oś priorytetowa 11. - Kultura i dziedzictwo kulturowe.
  • Oś priorytetowa 12. - Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia.
  • Oś priorytetowa 13. - Infrastruktura szkolnictwa wyższego.
  • Oś priorytetowa 14. - Pomoc techniczna EFRR.
  • Oś priorytetowa 15. - Pomoc techniczna FS.

Instytucją Zarządzającą Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko był minister właściwy ds. rozwoju regionalnego, który wykonywał swoje funkcje przy pomocy Departamentu Koordynacji Programów Infrastrukturalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Instytucja Zarządzająca przekazał realizację części swoich zadań Instytucjom Pośredniczącym, tj. ministrom właściwym.

  • Priorytety 1-5 – Ministerstwo Środowiska,
  • Priorytety 6-8 – Ministerstwo Infrastruktury,
  • Priorytety 9-10 – Ministerstwo Gospodarki,
  • Priorytet 11 – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
  • Priorytet 12 – Ministerstwo Zdrowia,
  • Priorytet 13 – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Do dofinansowanie w ramach PO IiŚ można było się starać m.in. dla projektów:

  • dużych, których koszt całkowity przekraczał 25 mln euro (dotyczące środowiska naturalnego) oraz ponad 50 mln euro (inne dziedziny),
  • systemowych, polegających na dofinansowaniu realizacji przez poszczególne organy administracji publicznej i inne jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach dotyczących tych organów i jednostek,
  • indywidualnych, określonych w programie operacyjnym, zgłaszanych przez beneficjentów imiennie wskazanych w programie operacyjnym,
  • pomocy technicznej.

Pozostałe projekty były wybierane w drodze konkursu.

W ujęciu regionalnym duże inwestycje realizowane w ramach PO Infrastruktura i Środowisko stanowiły szkielet, wokół którego realizowane były inwestycje w 16 Regionalnych Programach Operacyjnych i PO Rozwój Polski Wschodniej. Wsparcie koncentrowało się na dużych projektach.

Wśród beneficjentów PO IiŚ znajdowali się m.in.:

  • jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty świadczące usługi wodno-ściekowe wojsko, wojewodowie, PGL Lasy Państwowe, urzędy morskie,
  • Zarządy Gospodarki Wodnej, Wojewódzkie Zarządy Melioracji i Urządzeń Wodnych, urzędy morskie,
  • jednostki sprawujące nadzór nad obszarami chronionymi, parki narodowe, parki krajobrazowe i ich zespoły, nadleśnictwa i ich grupy, organizacje pozarządowe, instytucje naukowe.